In Igoudmane, 450 km van Marrakech, heeft de tijd stilgestaan. Er is geen internet, amper telefonisch bereik. Het is er geweldig, vinden wij. Andel en Lhoussaine hebben twee prachtige, van alle gemakken voorziene gastenkamers op de ‘compound’ van de familie gebouwd. Plus een heerlijk privé dakterras om op te lezen, te eten, te borrelen. De familie van Lhoussaine is allerhartelijkst, we kunnen weliswaar geen woord met ze wisselen behalve de gebruikelijke dagelijkse begroeting maar we voelen ons heel welkom. Andel fungeert als de soms noodzakelijke mediator tussen ‘hun gewoontes en gebruiken’ en de onze. Lhoussaine kent iedereen, bestuurt de 4 wheel drive en gidst je vol enthousiasme door zijn wereld.
In de omgeving van Igoudmane is geen toerist te bekennen. We zijn in de souk van Goulmina ( een lokale markt waar je alles kan kopen, van dadels tot koeienkoppen) , op straat in Tinejdad ( het sympathieke plaatsje waar Andel haar kantoortje heeft en als je echt je mail moet bekijken eventjes terecht kan) , in de bergen bij de nomaden ( waar we ons in een filmdecor twee eeuwen terug waanden, wow, wat was dat prachtig) de enige twee witte vrouwen met een camera. Iedereen is nieuwsgierig (net als wij natuurlijk) , komt om ons heen staan en lacht de wel- of niet aanwezige tanden bloot.
Als Lhoussaine voor je vraagt of je een foto mag maken en een oud gerimpeld vrouwtje verbijsterd haar eigen beeltenis bekijkt, realiseer je je ineens hoe ver weg je bent, want ook spiegels zijn geen noodzakelijk attribuut in de woestijn. De tijd is hier relatief, de zon komt op en gaat weer onder, en daar tussenin moet op het land worden gewerkt, het vee gevoerd, het eten gekookt, het leven bestaat louter uit praktische dingen om te kunnen (over) leven.
Weinig mensen kunnen lezen en schrijven, Trump , de wereldeconomie en klimaatakkoorden zijn hier non-existent. We rijden van vergezicht naar vergezicht, de bergen zijn eindeloos, wisselend van rood naar geel van wit naar paars in de leegte die doorgaat tot het einde van de wereld, lijkt het. Tot een kudde dromedarissen besluit de weg over te steken, en je moet stoppen voor de herder, die de beesten de goede kant op dirigeert.
We hebben een week in een andere tijd gewoond, in een wereld die wij ver achter ons gelaten hebben. Het heeft een onuitwisbare indruk op ons gemaakt, en het is, als je er voor open staat, een ervaring om nooit meer te vergeten.
Nicolette en Dieuwertje
